گذرگاه صنعت و تجارت ایرانیان

0089 8882 -021

موقعیت : گذرگاه » mags » گیربکس چیست انواع گیربکس و اجزای آن

معرفی گیربکس چیست و انواع آن به همراه متعلقات

 

معرفی گیربکس چیست و انواع آن به همراه متعلقات

معرفی گیربکس چیست و انواع آن به همراه متعلقات

گیربکس ( جعبه دنده) :

گیربکس ماشینی است که برای انتقال توان مکانیکی از یک منبع تولید توان به یک مصرف کننده و همچنین برآورده ساختن گشتاور و سرعت دورانی مورد نیاز مصرف کننده به کار می رود.

گیربکس ( جعبه دنده) در واقع یک واسطه منبع توان و مصرف توان می باشد.که بین منبع توان و مصرف کننده توان یک انعطاف پذیری بر قرار می کند.
به دلیل هماهنگ بودن گشتاور و سرعت دورانی منبع تولید توان با مصرف کننده نیاز به ماشینی که بتواند این هماهنگی را به صورت یک واسطه برقرار کند امری ضروری به نظر می رسد دستگاهی که این خواسته را می تواند تامین کند گیربکس و یا جعبه دنده نام دارد.

 

 

گشتاور چیست :

نیرویی که قطعه ای را حول محوری می گرداند در آن قطعه تولید گشتاور می شود. با توجه به اینکه مقدار کار(W) از حاصلضرب مقدار نیرو در تغییر مکان بدست می آید لذا گشتاور و کار می توانند واحد مشترک N.M داشته باشد ولی بایستی توجه داشت که مقدار آنها در یک قطعه گردنده مساوی نمی باشد.

 

 

نیروی محرکه :

نیرو عاملی است که باعث حرکت ، تغییر حرکت و یا تغییر فرم در اجسام می گردد.

اجسام مختلف و قطعات ماشین آلات ممکن است در آن واحد تحت تاثیر نیروهای مختلفی قرار گیرند که مقدار ، امتداد جهت و نقطه اثر آنها با هم متفاوت باشد.

در اینگونه موارد از ترکیب آنها نیروی معادلی بدست می آورند که به تنهایی بتواند اثر همه نیروها را داشته باشد این نیرورا نیروی برآیند می نامند .

 

کار :

هرگاه نقطه اثر نیرویی، تغییر مکان پیدا کند کار انجام شده است . بنابراین برای انجام کار نیاز به دو عامل نیرو (F)و تغییر مکان(S) می باشد .

 

 

اجزای تشکیل دهنده گیربکس چیست :

گیربکس ها اجزای مختلفی دارند که اصلی ترین جز آن ها چرخدنده ها می باشند که بسته به نوع گیربکس ، شکل و جنس آنها متفاوت هستند .

 

اجزای دیگر گیربکس ها عبارتند از :

1. پوسته گیربکس

دنده ها درون آن قرار می گیرند و جنس آن معمولا از چدن ریخته گری شده است.

 

2. شافت های ورودی و خروجی

این شافت ها می توانند به صورت سوراخ (HOLLOW) و یا شافت (Solid) باشند و جنس آن ها از فولاد است .

 

3. بیرینگ (Bearing) یا یاتاقان

برای تحمل بارهای شعاعی و محوری شافت های گیربکس استفاده می شوند.

 

4. نشت بند (seal) یا کاسه نمد

برای حفاظت بیرینگ ها از عوامل خارجی مثل گرد و غبار و همچنین نگهداری از روغن داخل پوسته استفاده می شود.

 

5. درپوش کنترل روغن و بازبینی

 

6. کاسه نمد

 

گیربکس و اجزای داخلی آن

گیربکس و اجزای داخلی آن

 

محاسبه گشتاور خروجی الکتروگیربکس

Τ=Px955/n²

Τ گشتاور [rpm]

n² دور خروجی [rpm]

P توان [kw]

 

گشتاور شفت خروجی و ورودی

گشتاور شفت خروجی و ورودی

انواع گیربکس از نظر روش تولید :

 

1. گیربکس های افزاینده

در صنایع بالا دستی و پالایشگاهی و خودرو سازی نیاز به گیربکس های دور بالا می باشد که آنها را گیربکس های افزاینده می نامند.

 

2. گیربکس های کاهنده

این نوع از گیربکس ها بین محرک و متحرک قرار می گیرد و دور مورد نیاز را تامین می کند و در تیپ های مختلفی ساخته می شوند.

 

گیربکس صنعتی

گیربکس صنعتی انواع مختلفی دارند و در بازار به نام های گوناگونی شناخته می شوند که برخی از آن ها عبارتند از:

 

1) گیربکس حلزونی (Worm Gearbox)

این نوع از گیربکس ها متشکل از یک ماردون فولادی که سخت کاری پیوسته شده و سنگ خورده و یک چرخدنده حلزونی از جنس غالبا برنز ریخته گری شده هستند.

این گیربکس ها حرکت سینماتیکی خود را از این دو قطعه تامین می کند.

در گیربکس های حلزونی به دلیل ساختار و زاویه خروجی آنها به دلیل متعامد بودن دارای کاربری های فراوانی است و به دلیل کارکرد نرم در سیستم های بالابر و همچنین آسانسورها که نیاز به ایجاد گشتاور و راه اندازی نرم است ، کاربرد فراوانی دارند .

از مزایای این گیربکس ها قابلیت نصب در هشت حالت متفاوت می باشد که باعث استفاده راحت این گیربکس ها گردیده است

همچنین این گیربکس ها درکانوایرها وسیستم های انتقال مواد کوچک کاربرد فراوان دارند.

از دیگر فاکتورهای مهم در گیربکس های حلزونی ، عدم برگشت پذیری در نسبت های تبدیل بالای 30 است . از معروفترین شرکت های تولید کننده گیربکس های حلزونی SEW،MOTOVARIO،YILMAZ،BONFIGLIOLI،TRANSTECNO می باشند.

 

انواع چرخ دنده گیربکس

انواع چرخ دنده گیربکس

 

2) گیربکس هلیکال یا شافت مستقیم (Helical Gearbox)

گیربکس هلیکال دارای تعدادی چرخدنده هستند که ساختاری مارپیچ یا هلیکال دارند و به همین دلیل به این نام معرفی می شوند .

این نوع چرخدنده ها از دسته چرخدنده های ساده ولی با امتداد پروفیل مورب نسبت به امتداد شفت می باشند.

انتقال نیرو در این نوع جعبه دنده ها با توجه به ساختار چرخ دنده های آنها ( هلیکال) با حرکت یک نقطه در امتداد سطح دنده انجام می شود .

در این گیربکس ها به علت کاهش صدا و درگیری نرم چرخ دنده ها در سیستم های انتقال نیرو به کار می روند و می توانند در دورها و توان های بالاتری نسبت به دنده های ساده استفاده شوند .

اساس کار این نوع گیربکس ها بدین شکل می باشد که با کاهش دور باعث افزایش گشتاور در قسمت خروجی می شوند.

از معروفترین شرکت های تولید کننده گیربکس های هلیکال SEW،SITI،PGR،BAUER،ROSSI،felender،BONFIGLIOLI، HYDROMATIC و چینی می باشند.

 

گیربکس هلیکال یا شافت مستقیم

گیربکس هلیکال یا شافت مستقیم

 

3) گیربکس آویز ( شافت موازی)

گیربکس آویز به دلیل قابلیت چند محور بودن توانایی ایجاد نسبت های تبدیل بالایی را دارند که به موازات این مسئله قابلیت ایجاد گشتاورهای بالایی را نیز دارند و در مواردی که نیاز به گشتاور های بالا و کارکرد به صورت دائم کار می باشد ، همانند دستگاه های میکسر و یا سیستم های محرک خطی در جرثقیل های سقفی چند کاره انتخاب بسیارعالی است .

گیربکس های آویز همانند گیربکس هلیکال ساختار چرخ دنده هایی با امتداد پروفیل مورب نسبت به امتداد شفت دارند تنها تفاوتشان در این است که دارای ساختار چند محوری به صورت موازی می باشند.

همچنین این نوع از جعبه دنده ها به دلیل حجم بالایی از روغن به صورت دائمی دارای ظرفیت حرارتی بالایی نسبت به سایر جعبه دنده های هلیکال هستند که در این امر خود باعث بالا رفتن عمر کارکرد گیربکس و عدم تخریب زود هنگام دنده ها می شود.

از معروفترین تولید کننده گیربکس های آویز شرکت های SEW , Yilmaz , Felender و Bonfigloli می توان نام برد.

 

گیربکس آویز شافت موازی

گیربکس آویز شافت موازی

4) گیربکس خورشیدی (Planetary Gearbox)

گیربکس خورشیدی امروزه در صنایع سبک و سنگین برای کاهش و یا افزایش دور در صورت بالا بودن نسبت تبدیل و توان های بسیار بالا در فضاهای محدود و راندمان بالای گیربکس ، از این نوع چرخدنده ها استفاده می شوند .

چرخ دنده های خوشیدی با قابلیت استفاده در دورهای بالا و توان های بالا یکی از پرکاربرد ترین چرخ دنده ها در صنایع نوین معرفی شده اند این نوع چرخدنده ها در دو نوع تک استیج و یا چند استیج طراحی و تولید می گردد.

در این نوع گیربکس ها امکان بدست آوردن دورهای ایده آل در محدوده بین 5/0 تا 800 دور در دقیقه قابل دستیابی می باشد.

نسبت تبدیل در هر طبقه گیربکس بین 3 تا 7 متغیر است.

از معروفترین تولید کننده گیربکس های آویز شرکت های SEW , Yilmaz , Felender و Bonfigloli می توان نام برد.

 

 

5) گیربکس کرانویل پینیون (Crown Wheel Pinion Gearbox)

گیربکس کرانویل تشکیل شده است از تعدادی چرخدنده هلیکال و دو چرخدنده که قابلیت انتقال گشتاور در زاویه 90 درجه را ایجاد می کنند .

به به منظور انتقال نیرو در محور های متعامد و غیر متعامد و متنافر نیاز به سیستم درگیری دنده ها در دو سطح مورب بوده که توسط چرخ دنده های مخروطی مارپیچ تامین می گردد.

در گیری پروفیل دنده های مخروطی مارپیچ به صورت همزمان بوده و عملکرد نرمی نسبت به دنده های مخروطی ساده دارند و می توانند گشتاورهای بالاتری را بدون ضربه و صدا به نرمی انتقال دهند.

از معروفترین تولید کننده گیربکس های آویز شرکت های SEW , Yilmaz , Felender و Bonfigloli می توان نام برد.

 

گیربکس کرانویل پینیون

گیربکس کرانویل پینیون

6) گیربکس صنعتی

گیربکس های صنعتی بنا به سفارش مصرف کننده و به صورت تک و یا کوپله شده با موتور که همان موتور گیربکس یا الکتروگیربکس می باشد تولید می گردد.

گیربکس های صنعتی در تجهیزات دوار و صنایع کشتی سازی نیز کاربرد دارد .

از معروفترین شرکت های تولید کننده گیربکس های صنعتی sew,Yilmaz,felender و bonfigloli می توان نام برد.

 

گیربکس صنعتی

گیربکس صنعتی

تعمیر و نگهداری گیربکس چگونه است :

امروزه گیربکس ها و الکتروموتور ها عضو جدانشدنی تمامی صنایع هستند .

خرابی این قطعات تنها باعث تحمیل بار هزینه تعمیر و یا تعویض قطعه می شود با متوقف شدن موقت خط قسمتی از چرخه تولید باعث نابسامانی و همچنین ضرر و زیان صنایع می گردند .

از این رو تعمیر و نگهداری گیربکس و الکتروموتور ها داری اهمیت زیادی است .

 

 

تعمیرات بعد از خرابی گیربکس

در این نوع از تعمیرات تنها زمانی به تعمیر پرداخته می شود که خرابی اتفاق افتاده باشد.

این نوع تعمیرات در گذشته مرسوم بوده ، اما امروز بعلت بالا بودن هزینه قطعات یدکی ، هزینه تعمیرات و تولید دیگر امکان استفاده از این نوع تعمیرات وجود ندارد.

معایب گیربکس این نوع تعمیرات بشرح ذیل می باشد :

1. داشتن اطلاع از بروز خرابی تقریبا غیر ممکن است.

2. وجود خرابی در یک قطعه از گیربکس می تواند عامل انتشار خرابی به دیگر قسمت های ماشین گردد.

3. خرابی و توقف ناگهانی گیربکس که دریک مجموعه از ماشین آلات قراردارد ، کار دیگر ماشین ها و بخش های فعال اثر بازدارنده دارد.

4. تهیه و تدارک قطعات یدکی مورد نیازو گرد آوری افراد مجرب تعمیر کار مربوطه به منظور انجام سریع و اقتصادی انواع تعمیرات پیش بینی نشده ، بسیار مشکل و غیر ممکن به نظر می رسد.

بدلیل عدم کارآمدی تعمیرات پس از خرابی گیربکس ها ، تعمیرات پیشگیرانه (PM) جایگزین آن گردید.

در این روش با یک برنامه مشخص و از پیش تعیین شده و بر اساس زمان و یا میزان مسافت طی شده و یا بر اساس تاریخ مشخص ، به سرویس و تعویض قطعات مشخص از گیربکس می پردازیم.

در این روش از تعمیرات اگر قطعه ای نیاز به سرویس یا تعویض نداشته باشد ، درهر صورت سرویس و یا تعویض و جایگرین می شود.

 

 

تعمیرات گیربکس های صنعتی بزرگ

تعمیرات گیربکس های صنعتی بزرگ

 

معایب تعمیرات پیشگیرانه PM :

1. با تعویض و سرویس قطعات در این نوع تعمیرات ، ممکن است هنوز بخش قابل توجهی از عمر مفید قطعات باقی مانده است.

2. در صورت عدم دقت در مراحل باز و بسته کردن قطعات و اجزا گیربکس ، امکان آسیب رسیدن به قطعات و بروز عیوب دیگر وجود دارد.

3. باز و بسته کردن قطعات خود می تواند عامل صدمه دیدن آنها گردد.

4. به دلیل اینکه اطلاعات دقیقی از وضعیت داخلی سیستم در این روش در دسترس نیست ، ممکن است حتی پس از تعمیرات پیشگیرانه ، مشکلات و عیوب هنوز در گیربکس باقی مانده باشد و در بین دو فاصله تعمیرات دوره ای به روز نماید.

انجام تعمیرات دوره ای ناشی از تعمیرات پیشگیرانه بصورت دقیق و کامل برای مجموعه ای ماشین آلات ، مستلزم وقت و هزینه بسیار سنگینی است .

اجرای این امر درمورد ماشین آلات فعال خارج از کارخانه و مناطق دور از مرکز از اهمیت بالاتری برخوردار بوده و تحقق آن مستلزم ایجاد تشکیلات وسیع، تامین نیروی انسانی و هزینه بیشتری است.

 

 

نگهداری و تعمیرات پیش نگر یا تعمیرات مبتنی بر وضعیت گیربکس :

این نوع تعمیرات با هدف اصلاح و برطرف کردن عیوب روش قبلی و جلوگیری از تعمیرات غیر ضروری ایجاد شده است .

در این روش که با برنامه نگهداری و تعمیرات بر اساس مراقبت وضعیت و یا تعمیرات مبتنی بر وضعیت گیربکس صورت می گیرد ، با استفاده از آزمایشات غیر مخرب به سلامت قطعه مورد نظر و درحالت کلی به سلامت یا خرابی گیربکس و سیستم پی می بریم و بر اساس نتایج بدست آمده نسبت به تعمیرات تصمصم گیری خواهد شد.

 

 

مزایای استفاده از روش تعمیرات پیش نگر :

1. افزایش طول عمر مفید گیربکس

2. کاهش هزینه سرویس به روش افزایش فاصله زمانی

3. افزایش کارایی ماشین آلات و گیربکس

4. امکان کنترل کیفیت تعمیرات

5. امکان کنترل کیفی مواد مصرفی ( روغن ها ، فیلتر و غیره )

6. افزایش امکان برنامه ریزی برای نگهداری و تعمیرات گیربکس ها

7. کاهش تعداد خرابی های سنگین و پرهزینه

8. کاهش سطح تعمیرات عمومی

9. جلوگیری از سرمایه گذاری مضاعف برای خرید ماشین آلات آماده بکار

10. کاهش مصرف قطعات مصرفی و انبارداری

11. کاهش تعداد خرابی های زنجیره ای

 

تعمیر و نگهداری گیربکس

تعمیر و نگهداری گیربکس

راهنمای نصب و بکارگیری گیربکس

1. گیربکس باید محکم به یک پایه مسطح پیچ شود تا ارتعاش ننماید. اگر احتمال ضربه، بار بیش از حد یا گیریپاژ می دهید از کوپلینگ های هیدرولیکی، محدود کنند های گشتاور نیرو، کلاچ و غیره استفاده نمایید.

2. اگر قصد رنگ کردن گیربکس را دارید حتماً باید کاسه نمد ها را بپوشانید تا از خراب شدن آنها جلوگیری شود.

 

 


به منظور دریافت مشاوره , آگاهی از لیست قیمت و سفارش محصولات با مشاورین و کارشناسان شرکت گذرگاه صنعت و تجارت ایرانیان تماس حاصل فرمائید .

72 437 88889 200 888021

فکس : 15 230 888021

دیدگاه خود را در مورد این مطلب بنویسید